Kiedy konieczne jest usunięcie zatrzymanej ósemki przez chirurga?
Gdy powoduje ból, nawracający stan zapalny, uszkadza sąsiedni ząb, tworzy torbiel lub ma położenie zwiększające ryzyko powikłań.
Zatrzymana ósemka to ząb mądrości, który nie wyszedł prawidłowo. Sygnałami są obrzęk dziąsła, nieprzyjemny zapach, trudność w gryzieniu lub nawracające zapalenie kaptura dziąsłowego. Niekorzystne ustawienie może sprzyjać próchnicy drugiego trzonowca, resorpcji korzenia i tworzeniu zmian torbielowatych. O kwalifikacji decyduje badanie kliniczne i obrazowanie, najczęściej zdjęcie panoramiczne lub tomografia stożkowa. U młodych dorosłych rozważa się też usunięcie profilaktyczne w przypadku nieprawidłowej pozycji zęba i wysokiego ryzyka przyszłych problemów.
Jak rozpoznać, że ropień zębowy wymaga zabiegu chirurgicznego?
Gdy obrzęk jest nasilony, bolesny i napięty, pojawia się gorączka, szczękościsk, trudność w połykaniu lub oddychaniu.
Ropień to zbiornik ropy, którego nie wyleczy sam antybiotyk. W wielu przypadkach konieczne jest nacięcie i drenaż oraz leczenie przyczynowe zęba, czyli leczenie kanałowe lub usunięcie zęba. Alarmem są objawy ogólne, szybko narastający obrzęk, ból przy otwieraniu ust i trudności w połykaniu. Zakażenia zębopochodne mogą szerzyć się do przestrzeni twarzy i szyi. W takich sytuacjach potrzebna jest pilna ocena i zabieg, a niekiedy leczenie w trybie ostrym.
Kiedy uraz twarzoczaszki wymaga interwencji chirurgicznej?
Gdy podejrzewa się złamanie kości, przemieszczenie odłamów, zaburzenie zgryzu, problemy z otwieraniem ust lub utrzymujące się krwawienie.
Uraz może dotyczyć zębów, zębodołów i kości szczęk. Wskazówkami są "schodek" w przebiegu kości, przemieszczone zęby, ból przy zagryzaniu i drętwienie wargi. Wybite zęby wymagają pilnego postępowania, a złamania wyrostka zębodołowego i szczęk ocenia się w badaniach obrazowych. Chirurg stabilizuje złamania, repozycjonuje zęby, tamuje krwawienie i kontroluje rany. W rozległych urazach konieczna bywa współpraca z chirurgią szczękowo-twarzową.
W jakich przypadkach wykonuje się resekcję korzeni (apiektomię)?
Gdy po leczeniu kanałowym utrzymuje się zmiana okołowierzchołkowa, a ponowne leczenie kanałowe jest niemożliwe lub ma małe szanse powodzenia.
Apiektomia to chirurgiczne odcięcie wierzchołka korzenia z oczyszczeniem zmiany zapalnej i wypełnieniem wstecznym. Wskazaniami są niedrożne kanały, złamane narzędzie, mocny wkład uniemożliwiający powtórne leczenie, przetrwała torbielopodobna zmiana lub pęknięcie wierzchołka. Przeciwwskazaniem jest m.in. pionowe pęknięcie korzenia oraz zbyt krótki korzeń po zabiegu. Decyzję poprzedza dokładna diagnostyka i ocena możliwości zachowania zęba.
Kiedy potrzebna jest augmentacja kości przed wszczepieniem implantu?
Gdy szerokość lub wysokość kości jest zbyt mała, by uzyskać stabilny i bezpieczny implant.
Po utracie zęba kość zanika. Dodatkowo zatoka szczękowa może się powiększyć, a blizny i ubytki pogłębiają deficyt. Augmentacja to odbudowa kości własnym materiałem lub biomateriałem z użyciem membran i technik regeneracji. W odcinku bocznym szczęki stosuje się podniesienie dna zatoki. O zakresie decydują pomiary na tomografii oraz plan pozycji implantu. Czas gojenia zależy od metody i rozległości, a plan leczenia omawia się przed startem terapii.
Kiedy usuwa się torbiele lub wykonuje biopsję jamy ustnej?
Gdy zmiana nie goi się ponad dwa tygodnie, powiększa się, krwawi, ma nieregularne brzegi lub daje niepokojący obraz na zdjęciu.
Do usunięcia kwalifikują się najczęściej torbiele korzeniowe i zawiązkowe. Niekiedy lekarz zleca biopsję, by potwierdzić rozpoznanie w badaniu histopatologicznym. Każda utrwalona plama biała lub czerwona, niegojący się owrzodziały guzek, powtarzający się mucocele czy przerost błony śluzowej wymagają oceny. Wczesna diagnostyka zwiększa szansę na mniej rozległy zabieg i szybsze gojenie.
Jakie problemy protetyczne mogą wymagać zabiegu chirurgicznego?
Gdy warunki anatomiczne uniemożliwiają stabilne, trwałe i estetyczne uzupełnienie protetyczne.
Przed koroną lub mostem wykonuje się często wydłużenie korony klinicznej, gdy ubytek sięga głęboko pod dziąsło. Przed protezą ruchomą potrzebne bywa wygładzenie i wyrównanie wyrostka zębodołowego, usunięcie wyrośli kostnych lub przerostów błony śluzowej. Skrócenie lub plastyka wędzidełek poprawia utrzymanie uzupełnienia i komfort. Usunięcie korzeni resztkowych oraz leczenie stanów zapalnych przygotowuje jamę ustną do planowanej pracy.
Kiedy skierować pacjenta do chirurga stomatologicznego?
Gdy przypadek przekracza możliwości leczenia zachowawczego lub endodontycznego i wymaga specjalistycznej techniki, narzędzi oraz doświadczenia.
Dotyczy to trudnych ekstrakcji, zębów zatrzymanych i ektopowych, powikłań po usunięciu zęba, ropni z rozległym szerzeniem się, przetok ustno-zatokowych, zmian torbielowatych i guzów. Również planowanie implantów z augmentacją kości oraz urazy zębów i kości są wskazaniem do konsultacji chirurgicznej. Pomagają w tym badania obrazowe, w tym zdjęcia punktowe i panoramiczne, które precyzują rozpoznanie i zakres zabiegu. Wstępną ocenę można przeprowadzić w formie e‑konsultacji, a ostateczne decyzje zapadają po badaniu w gabinecie.
Podsumowanie
Chirurgia stomatologiczna to ważna część nowoczesnego leczenia. Pozwala skutecznie usuwać źródła bólu, przygotować jamę ustną do estetycznych odbudów i bezpiecznie leczyć powikłania. Szybka diagnoza i właściwe skierowanie zmniejszają ryzyko i skracają czas gojenia. Jeśli rozpoznajesz u siebie opisane sygnały, warto omówić je ze specjalistą i ułożyć jasny plan postępowania.
Umów e‑konsultację z chirurgiem stomatologicznym i poznaj najlepszy plan leczenia dla Twojego przypadku.